Foto: Petar Milošević · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Schaduw is de functie, bloei is de bonus
Drijvend blad houdt zonlicht tegen, en zonlicht is samen met voedingsstoffen de motor achter algengroei. Een vijver waarvan dertig tot veertig procent van het oppervlak bedekt is met drijvend blad, blijft in de zomer merkbaar helderder en koeler. Meer dan de helft bedekken is niet wenselijk, want dan bereikt te weinig licht de onderwaterplanten en zakt de zuurstofproductie juist. Die verhouding is de belangrijkste vuistregel bij het kiezen van het aantal lelies.
Kies op plantdiepte, niet op kleur
Waterlelies worden ingedeeld naar de diepte waarop ze horen. Dwergvarianten willen twintig tot veertig centimeter en blijven klein genoeg voor een minivijver of een kuip. Middelgrote soorten staan op veertig tot tachtig centimeter en bedekken een tot anderhalve vierkante meter. Sterk groeiende soorten vragen tachtig tot honderdvijftig centimeter en nemen zo drie vierkante meter in. Zet een sterke groeier op veertig centimeter en hij duwt zijn blad ver boven water uit; zet een dwerg te diep en hij komt nooit boven.
Ze willen zon en stil water
Waterlelies bloeien pas goed bij vijf tot zes uur direct zonlicht per dag. Even belangrijk is stilstaand water: een lelie onder een fontein of vlak bij de uitstroom van een beekloop krijgt permanent water over het blad en gaat achteruit. Plant ze daarom aan de tegenoverliggende kant van de pomp. Gebruik een ruime plantmand met zware, voedselarme vijveraarde of leem, en dek af met grind zodat vissen de aarde niet loswoelen.
Drijfplanten zonder wortel in de bodem
Naast lelies zijn er planten die vrij op het water drijven, zoals kikkerbeet en krabbenscheer. Ze nemen voedingsstoffen rechtstreeks uit het water op en dat maakt ze effectief tegen algen. Krabbenscheer heeft helder, kalkrijk water nodig en is de waardplant van de groene glazenmaker, een zeldzame libel. Kroos is de keerzijde van dezelfde categorie: het bedekt binnen weken alles, en u komt er alleen af door het herhaald af te scheppen en de voedingsrijkdom aan te pakken.
Delen om ze in vorm te houden
Een waterlelie die na een paar jaar veel blad en weinig bloemen geeft, is toe aan deling. Haal de mand in april uit het water, snijd de wortelstok in stukken met elk een groeipunt en plant het krachtigste deel terug in verse aarde. Dat is ook het moment om te bekijken of de mand niet te klein geworden is. Verwijder in het najaar afgestorven blad voordat het zinkt; dat scheelt bodemslib en daarmee werk in het onderhoud.
Veelgestelde vragen
- Waarom bloeit mijn waterlelie niet?
- Meestal te weinig zon, te diep geplant of een uitgeputte plantmand. Ook stroming over het blad remt de bloei sterk.
- Kan een waterlelie in een kuip?
- Ja, met een dwergvariant en een kuip van minstens veertig centimeter diep. Zorg dat de kuip in de winter niet volledig doorvriest.
- Hoe kom ik van kroos af?
- Afscheppen met een fijn net, herhaald en consequent, en tegelijk de voedingsrijkdom aanpakken door minder te voeren en meer planten te zetten.
- Hoeveel waterlelies heb ik nodig?
- Reken op een middelgrote lelie per anderhalve tot twee vierkante meter wateroppervlak. Twee bescheiden exemplaren geven meestal een fraaier beeld dan een sterke groeier die alles overneemt.
