Foto: Christian Fischer · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Ze concurreren met algen om hetzelfde voedsel
De naam zuurstofplant is maar de helft van het verhaal. Onderwaterplanten geven inderdaad zuurstof af zolang ze in het licht staan, maar hun belangrijkste bijdrage is dat ze fosfaat en nitraat uit het water halen. Precies die stoffen zijn het voedsel van zweefalgen. Een vijver met een stevige bezetting onderwaterplanten heeft daardoor structureel minder last van groen water dan een kale vijver met alleen een filter. Het is de goedkoopste vorm van waterzuivering die er bestaat.
Hoeveel u nodig hebt
Een bruikbare vuistregel is een tot twee bosjes per duizend liter water bij aanplant, of ongeveer een vijfde van het bodemoppervlak. Zet ze niet in het diepste punt maar op de plantenrichel op dertig tot vijftig centimeter, waar nog genoeg licht komt. Onderwaterplanten mogen in de vijverbodem groeien, maar in manden met grof zand houdt u ze beter in bedwang. Reken erop dat u in de zomer regelmatig een deel wegschept: sterke groei is een goed teken, geen probleem.
Soorten die het in Nederland doen
Aarvederkruid en hoornblad zijn inheems, groeien snel en verdragen zowel zon als halfschaduw. Waterviolier bloeit boven water uit met lichtpaarse trosjes en doet het goed in helder, kalkrijk water. Kranswier is trager maar houdt water uitzonderlijk helder en vraagt weinig. Waterpest is berucht om zijn groeikracht: in een grote vijver is dat handig, in een kleine neemt hij binnen een seizoen alles over. Meng liever twee of drie soorten dan alles op een soort te zetten.
Wat u beter niet inzet
Een aantal snelgroeiende waterplanten mag in Europa niet meer worden verhandeld omdat ze in sloten en plassen inheemse soorten verdringen. Grote waternavel, waterteunisbloem, parelvederkruid en ongelijkbladig vederkruid vallen daaronder. Koop uitsluitend bij een verkoper die soortnamen vermeldt, en gooi overtollige planten nooit in de natuur of in de sloot; op de composthoop of bij het groenafval is de juiste plek. Ook uit een gesloten tuinvijver ontsnappen fragmenten makkelijker dan u denkt.
Het eerste seizoen ziet er rommelig uit
Onderwaterplanten die u in het voorjaar plaatst, laten vaak eerst een deel van hun blad vallen voordat ze aanslaan; dat is normaal en geen reden om ze te vervangen. Ze vestigen zich in vier tot zes weken. Plaats ze bij voorkeur in april of mei, wanneer het water opwarmt maar de algengroei nog niet op gang is, zodat de planten een voorsprong nemen. Zie ook wat dat betekent voor groen water en algen.
Veelgestelde vragen
- Moeten zuurstofplanten in manden?
- Het hoeft niet, maar het helpt. In een mand met grof zand blijven ze bij elkaar, kunt u ze in hun geheel uitdunnen en woelen vissen ze niet los.
- Waarom drijven mijn zuurstofplanten omhoog?
- Nieuw geplante bosjes hebben nog geen wortels. Verzwaar ze met een loodstrip of zet ze in een mand met zand; na enkele weken houden ze zichzelf vast.
- Gaan ze dood in de winter?
- De meeste inheemse soorten overwinteren als winterknoppen op de bodem en komen in het voorjaar vanzelf terug. U hoeft er niets voor te doen.
- Kan ik onderwaterplanten in de winter laten zitten?
- Ja. Inheemse soorten sterven bovengronds af en overwinteren als knop op de bodem. Haal alleen de losdrijvende resten weg.



