Foto: Joe Mabel · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Water in beweging doet meer dan geluid
Een beekloop of val brengt zuurstof in het water, houdt de bovenlaag in beweging en voorkomt dat vuil zich in dode hoeken verzamelt. Voor een vijver met vissen is dat in warme zomers geen overbodige luxe: warm water houdt minder zuurstof vast, en juist dan hebt u de extra inbreng nodig. Daarnaast is het effect op de beleving groot. Een val van dertig centimeter geeft al een duidelijk hoorbaar geluid vanaf het terras.
Bouw het verval in kleine stappen
Een beekloop werkt het best met meerdere kleine drempels in plaats van een enkele grote. Reken op een verval van vijf tot tien centimeter per drempel en houd tussen de drempels vlakke bekkens aan die altijd vol blijven staan, ook als de pomp uit is. Die staande bekkens voorkomen dat de beek er droog en kaal bij ligt zodra u de pomp uitzet, en ze geven planten in de loop een kans. Een beekloop van drie meter met vier drempels oogt natuurlijker dan een steile goot.
De randen zijn waar het misgaat
Bij vrijwel elke zelfgebouwde beekloop verdwijnt water aan de zijkanten. Gebruik één doorlopend stuk folie voor de hele loop, zonder naden, en zet de folierand aan beide kanten minstens tien centimeter hoger dan het waterpeil in de beek. Verzwaar die opstaande rand met stenen zodat hij niet terugzakt. Laat geen plantenwortels of mos over de rand naar buiten groeien, want ook daar loopt water langs naar buiten en dat merkt u pas aan een vijver die blijft zakken.
Pompcapaciteit en geluid
Voor een smalle beek van twintig centimeter breed rekent u op ongeveer tweeduizend liter per uur voor een rustige, doorlopende film water. Wilt u een bredere val, dan schaalt dat evenredig mee. Vergeet niet dat de opvoerhoogte de capaciteit van de pomp drukt, zoals beschreven bij het kiezen van een vijverpomp. Voor het geluid geldt: hoe verder het water valt en hoe harder het oppervlak eronder, hoe scherper de klank. Een val op een vlakke steen klatert, dezelfde val in een diep bekken klinkt zachter.
Denk aan de winter
Een beekloop bevriest eerder dan de vijver zelf, omdat het water er dun en snel doorheen stroomt. Zet de pomp bij aanhoudende vorst uit en laat de beek leeglopen; blijft er water in staan dan drukt het ijs de folie omhoog en de stenen los. Controleer bij het opstarten in het voorjaar of alle drempels nog waterpas liggen, want vorst verplaatst stenen vaker dan u zou verwachten.
Veelgestelde vragen
- Kan ik het filter in de beekloop verwerken?
- Ja, en dat is een fraaie oplossing: een drukfilter of filterbak boven aan de loop laat het gefilterde water door de beek terugstromen. Het filter moet dan wel bereikbaar blijven.
- Waarom zakt mijn vijver sinds ik een beek heb?
- Bijna altijd waterverlies langs de randen van de beekloop, of een plantenpol die als lont werkt. Zet de pomp een dag uit; blijft het peil dan gelijk, dan zit het lek in de beek.
- Hoeveel stroom kost een waterval?
- Vooral de pomp, en die moet meer opvoeren dan bij een fontein. Reken op vijftig tot honderd watt voor een bescheiden beek, en kies daarom een energiezuinig type.
