Foto: James Allan · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Blad is het belangrijkste werk
Alles wat in het najaar in de vijver valt en zinkt, verteert de hele winter door en komt in het voorjaar terug als voedingsstof voor algen. Een net over de vijver, gespannen boven het water en niet erop, is de eenvoudigste oplossing; leg het voordat de eerste bladeren vallen en haal het weg zodra de bomen kaal zijn. Zonder net schept u wekelijks af met een fijnmazig net. Wat al gezonken is, haalt u er zoveel mogelijk uit voordat het vriest.
Planten: knippen wat rot, laten staan wat hol is
Snijd afgestorven blad van waterlelies en zachte oeverplanten weg voordat het in het water uiteenvalt. Holle stengels van riet, lisdodde en egelskop laat u juist staan tot maart. Ze bieden overwinterende insecten onderdak en houden bovendien een opening in het ijs waardoor gassen kunnen ontsnappen. Niet-winterharde planten zoals waterhyacint horen er in oktober uit; die overleven de Nederlandse winter niet en verrotten anders in de vijver.
Pomp en filter uit of aan
Bij vissen zet u de pomp bij aanhoudende vorst beter uit of hangt u hem hoog op. Draait hij op de bodem door, dan mengt hij het warmere diepe water met het koude oppervlaktewater, en juist die warmere laag hebben de vissen nodig. Het filter maakt u leeg en spoelt u uit, want stilstaand water erin bevriest en kan het huis doen barsten. Een beekloop laat u volledig leeglopen. Bewaar pomp en UV-C lamp vorstvrij, in een emmer water zodat afdichtingen niet uitdrogen.
Een wak, en nooit een gat slaan
Onder een gesloten ijslaag hopen rottingsgassen zich op terwijl er geen zuurstof bijkomt. Houd daarom een opening vrij met een ijsvrijhouder, een drijvende bal die u er dagelijks uit tilt, of een bosje riet. Sla nooit met een hamer een gat in het ijs: de schokgolf is voor vissen in winterrust schadelijk. Zit het toch dicht, zet dan een pan met heet water op het ijs tot er een opening is gesmolten.
Vissen laat u met rust
Stop met voeren zodra het water onder de tien graden zakt; koudbloedige vissen verteren dan niets meer en onverteerd voer belast zowel de vis als het water. De vissen zakken naar de diepste laag en bewegen nauwelijks. Loop niet over het ijs, tik er niet op en licht de vijver niet aan; rust is het enige dat ze nodig hebben. In het voorjaar begint het voeren pas weer boven de tien graden, met licht verteerbaar voer, zoals beschreven bij het onderhoud per seizoen.
Veelgestelde vragen
- Moet ik mijn vissen binnenhalen?
- Alleen bij een vijver die ondieper is dan zestig centimeter of die volledig kan dichtvriezen. Anders overwinteren goudvissen en koi prima buiten.
- Is een ijsvrijhouder met verwarming nodig?
- Zelden in Nederland. Een drijvende ijsvrijhouder van piepschuim volstaat meestal; alleen bij lange, strenge vorst is een verwarmd model handig.
- Mag ik de vijver in de winter bijvullen?
- Liever niet met koud leidingwater. Kan het niet anders, vul dan in kleine hoeveelheden zodat de temperatuur niet plotseling zakt.
- Wanneer haal ik het bladnet weg?
- Zodra de bomen in de omgeving kaal zijn, meestal eind november. Langer laten liggen heeft geen nut en het net kan onder sneeuw doorzakken tot in het water.
